Introductie

Deze website is zowel een informatiebron als een platform voor MBO- docenten. We roepen iedereen die het Duits in het MBO een warm hart toedraagt op, om onze website te gebruiken en ons te steunen met kritiek en materiaal.

Doelstellingen Duits in de beroepscontext

Duits in de Beroepscontext is de naam van onze website.  Het is ook de naam van de keuzedelen Duits. Het nieuwe fenomeen keuzedelen hebben we aangegrepen om samen met docenten en teamleiders van zoveel mogelijk opleidingen binnen de ROC’s hoogwaardig en beroepsgericht onderwijs in de Duitse taal te ontwikkelen. In 2012 hebben we een aantal doelen gesteld die nog steeds als uitgangspunt voor ons initiatief gelden:

  • Eenduidige niveaustandaards die herkenbaar zijn voor het bedrijfsleven
  • Goed opleidingsmateriaal dat voldoet aan de eisen van moderne vakdidactiek, ingebed in de context van de beroepen waarvoor het MBO opleidt
  • Samenwerking en uitwisseling tussen docenten: zowel taaldocenten als docenten van de beroepsgerichte vakken
  • Promotie van het onderwijs in de Duitse taal en cultuur in het MBO, in samenwerking met andere organisaties die een verwante doelstelling hebben
  • Scholing van zittende docenten en bevorderen van kwantiteit en kwaliteit van lerarenopleidingen Duits
  • Samenwerking en afstemming met VMBO en HBO

Duits in de beroepscontext

De Werkgroep Duits in de Beroepscontext is alweer een aardige tijd actief. Ze bestaat uit

  • Carin Banning
  • Kees van Eunen
  • Jacoline Grünbauer
  • Françoise Hendriks
  • Paul Marcelis
  • Wim van de Put
  • Lambert Teerling
  • Han Verschuur

Belang van Duitsland

 

DNHK

Op de website van de Duits-Nederlandse Handelskamer (DNHK) vind je heel veel informatie over het belang van Duitsland voor Nederland: http://www.dnhk.org/nl/niederlande/fakten/. Hier vind je niet alleen feitelijke kennis over im- en export, economische vraagstukken en vestigingsplaatsen, maar ook over de Duitse Taal en Cultuur & Etiquette, zoals een top 10 van do's and don'ts. Echt een aanrader!  

Internationaliseringsmonitor

http://www.pbl.nl/publicaties/pbl-bijdragen-internationaliseringsmonitor-2016-III Op 14 september 2016 heeft het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) de Internationaliseringsmonitor 3e kwartaal 2016 gepubliceerd. De monitor beschrijft - zo de tekst op de CBS-website - trends in internationalisering en de consequenties hiervan voor de Nederlandse economie en samenleving. In deze editie worden de betrekkingen tussen Nederland en Duitsland voor het eerst vanuit regionaal perspectief gepresenteerd. Het complete document kan gratis als PDF-bestand worden gedownload. Ruim 150 bladzijden hard bewijs waarom Nederlanders Duits moeten kunnen!  

Mach mit

Mach Mit heeft op haar website machmit.nl een top 10 van redenen waarom  je voor het vak Duits zou moeten kiezen. Op de pagina daarom-duits vind je daarnaast een handige video over het belang van Duits en een brochure die je kunt bestellen. Kijk op: http://machmit.nl/daarom-duits.          

Beleidsontwikkelingen

Duits in de beroepscontext. Naar een samenhangende systematiek van examinering in samenwerking met het Goethe-Institut.

De keuzedelen Duits in de beroepscontext zijn een succes. Nog slechts enkele jaren geleden dreigde het onderwijs in de Duitse taal en cultuur uit het MBO te verdwijnen. Sindsdien is er heel veel in positieve zin veranderd. Het keuzedeel Duits staat nu in de top 5 van de keuzedelen die het meest door opleidingen worden aangeboden. Er is een groot netwerk ontstaan van docenten Duits verbonden aan ROC’s. Het aanbod aan beroepsgericht opleidingsmateriaal voor Duits in het MBO wordt snel beter en veelzijdiger. Dit alles hangt samen met de aandacht voor Duits die de afgelopen jaren is gegroeid. Het besef dringt door dat het voor vakmensen op MBO-niveau van groot belang is vertrouwd te zijn met de taal en de cultuur van onze grootste handelspartner.

Meerwaarde van het Goethe-Siegel
Vanuit het bedrijfsleven wordt de versterking van de positie van Duits in het MBO toegejuicht. Vooral voor het bedrijfsleven is een herkenbare en hoogwaardige standaard van beheersing van de Duitse taal van belang. Het keurmerk van het Goethe-Institut is wereldwijd een erkende standaard. Voor MBO studenten betekent het bezit van zo’n certificaat een vergroting van hun kansen op de arbeidsmarkt. Daarom hebben de initiatiefnemers tot de keuzedelen Duits in de beroepscontext al van begin af aan de samenwerking met het Goethe-Institut gezocht. In september 2016 kwamen de ROC’s die in het initiatief Duits in de Beroepscontext samenwerken tot overeenstemming met het Goethe-Institut over een gezamenlijke aanpak.

Ontwikkeling van de examensystematiek Duits in de beroepscontext
De examensystematiek kent een aantal exameninstrumenten:

  • Een online digitale toets voor de vaardigheden lezen en luisteren
  • Een schrijftoets
  • Een gestandaardiseerde procedure voor de toetsing en beoordeling van de vaardigheden Spreken en Gesprekken voeren

De student krijgt met dit examen een bewijs waarin het niveau van de vijf vaardigheden is weergegeven. De grondslag voor de niveauvaststelling is het Europees referentiekader voor talen. (ERK). Deze systematiek kan worden gebruikt voor zowel het examineren van de keuzedelen Duits A2 en B1 als voor het afsluiten van vaardigheden Duits in de profieldelen. Dit laatste is van belang voor enkele kwalificatiedossiers waarin een tweede moderne vreemde taal een belangrijk aandeel heeft.

In 2017 wordt deze examensystematiek met een beperkte groep van ongeveer 100 MBO studenten beproefd. Aan deze proef nemen vijf ROC’s deel.
In deze pilotfase is de taakverdeling tussen de deelnemende ROC’s en het Goethe-Institut als volgt: De Zentralstelle van het Goethe-Institut in München werkt mee aan de ontwikkeling en de validering van het geheel in de proefperiode in 2017. De uitvoering is in handen van gekwalificeerde docenten en de examencommissies van de deelnemende ROC’s en van het Goethe-Institut Amsterdam.

Na een zorgvuldige evaluatie zal vanaf het schooljaar 2017-2018 examinering op grotere schaal plaats vinden. De uitvoering is dan in handen van de deelnemende scholen. Het toezicht vindt plaats door c.q.in overleg met het Goethe-Institut Amsterdam.

Naar een dekkend aanbod van examinering Duits in de Beroepscontext i.s.m. met het Goethe-Institut. In juni 2017 zullen ongeveer 100 studenten geëxamineerd worden. De evaluatie en bijstelling van deze examenaanpak zal in de herfst van 2017 plaats vinden. Wanneer van de zijde van het Goethe-Institut groen licht wordt gegeven (wat te verwachten is) zal verspreid over enkele jaren het aanbod van deze vorm van examinering per jaar verder worden uitgebreid. Ons uitgangspunt is dat we vanaf 2019 tenminste 5.000 studenten per jaar aan het examen kunnen laten deelnemen. De stuurgroep van het initiatief Duits in de Beroepscontext nodigt ROC’s uit zich aan te sluiten.

Wat wordt van deelnemende ROC’s verwacht?
In 2017 zal een samenwerking worden aangegaan met een groep ROC’s. Deze samenwerking is niet vrijblijvend. Een ROC of een sector van een ROC kan mee doen aan de certificering volgens de Goethesystematiek. Daartoe worden afspraken gemaakt met CvB of Sectordirecteur en met de examencommissie. Deze afspraken houden in:

  • Er worden voldoende docenten getraind in de assessorentraining die zal worden ontwikkeld.
  • De examencommissie neemt het examenprotocol en -reglement over zoals dit in samenwerking met het Goethe-Institut is opgesteld. Dit houdt ook in dat aan alle randvoorwaarden is voldaan voor het afnemen van de examens. Dat zal nauwelijks problemen opleveren: de regelgeving, vormgeving en procedures zijn als regel al behoorlijk conform deze randvoorwaarden.
  • De examencommissie ziet er op toe dat de steekproefsgewijze kwaliteitscontrole door het Goethe-Institut kan plaats vinden
  • Er wordt afgesproken welke opleidingen aan de examinering deelnemen en om welke aantallen kandidaten het gaat.

De kosten van het examen
Naar het zich nu laat aanzien zullen de kosten per examen rond de 50 Euro bedragen. Een belangrijke kostenpost is de deelname aan de online digitale lees- en luistertoets. De kosten per kandidaat hiervan zijn ongeveer 40 Euro. Bij het toenemen van het aantal kandidaten in de komende jaren zullen de kosten zeer waarschijnlijk lager worden. Bij de geraamde kosten is geen rekening gehouden met de inzet van eigen personeel bij de afname van de examens. De examens zullen binnen de eigen school plaatsvinden. In 2017 zal gezocht worden naar mogelijkheden om de uiteindelijke kosten die per examen door de school moeten worden opgebracht te verlagen. Het ligt voor de hand om daarbij de belangrijkste partijen die belang hebben bij de versterking van Duits in het MBO - de bedrijven - aan te spreken.

Ondersteuning en begeleiding
Het initiatief Duits in de Beroepscontext zal vanaf de zomer 2017 scholen begeleiding bieden bij de uitvoering van de examens. Vanaf februari 2017 aanstaande is een website beschikbaar met informatie voor docenten, managers en examencommissies. In de herfst van 2017 zal voor de deelnemende scholen een assessorentraining worden aangeboden. Er zullen landelijke bijeenkomsten worden georganiseerd voor deelnemende ROC’s.

Uitnodiging tot deelname aan deze examensystematie
Op dit moment nemen 5 ROC’s daadwerkelijk deel aan het initiatief Duits in het MBO. Deze scholen doen mee aan de proeffase in het voorjaar van 2017. We nodigen ROC’s bij deze uit om aan het initiatief deel te nemen. Onze inschatting is, dat we pas vanaf 2020 alle ROC’s die dat willen, kunnen laten deelnemen aan de hier beschreven aanpak. We kiezen daarom voor een groeimodel, waarbij scholen die zich nu aansluiten als eerste aan ons initiatief kunnen meedoen. Een ROC of een sector die wenst deel te nemen aan dit examenaanbod kan een aanvraag doen voor een voorlichtingsgesprek via de contactpersoon van de stuurgroep.

René van Gils,
Voorzitter van de stuurgroep Duits in de beroepscontext
Contact via: lambert.teerling@gmail.com