Examinering

De keuzedelen in het MBO-curriculum hebben standaard als functie: verdieping, verbreding of doorstroom. Er zijn generieke keuzedelen en keuzedelen die aan dossiers gekoppeld zijn. De laatste zijn bedoeld als een verrijking of verdieping van het beroepsprofiel. Het kan hier bijvoorbeeld gaan om een regionale invulling van de opleiding in overleg met het bedrijfsleven. De generieke keuzedelen zijn niet aan een dossier gekoppeld en kunnen dus voor veel beroepen worden aangeboden. De keuzedelen vreemde talen, dus ook Duits, zijn generiek. Ze worden aangeboden op de ERK-niveaus A2 en B1.

Voor wat de toetsing van de keuzedelen Duits betreft wordt er – in het belang van de leerlingen – naar duidelijke internationale erkenning van de diploma’s gestreefd. Dat gebeurt door toetsen te ontwikkelen c.q. in te kopen in nauwe samenspraak met het internationale Goethe-Institut, dat zelf breed erkende toetsen aanbiedt en afneemt op alle ERK-niveaus, van A1-C2. Samenwerking met de scholen en hun examencommissies is daarbij een noodzaak. Gekozen is voor de volgende examenmix:

  • Een gestandaardiseerd, digitaal examen voor Lezen en Luisteren

Voor dit onderdeel is gekozen voor de adaptieve online Goethe-Test Pro. Deze biedt een hoge betrouwbaarheid en is vergelijkbaar met de centrale examens voor Nederlands en Engels. De test is goed uitvoerbaar omdat hij kan worden ingekocht en groepsgewijs kan worden afgenomen. Bovendien biedt een dergelijk betrouwbaar gestandaardiseerd examen een hoge gezichtsvaliditeit.

  • Een assessment voor de vaardigheden Spreken, Gesprekken voeren en Schrijven, gebaseerd op ervaringen in de beroepscontext

Dit onderdeel biedt een hoge validiteit omdat het is gebaseerd op eigen (internationale) ervaringen in de beroepscontext (die door de kandidaat in een compact dossier worden aangeleverd) en is qua vorm en inhoud vergelijkbaar met de instellingsexamens voor Nederlands en Engels. Ook internationale taalexamens maken gebruik van een dergelijk onderdeel voor de productieve vaardigheden. Voor de hand ligt te trachten ook deze instellingsexamens in samenspraak met een internationaal certificerende instelling als het Goethe-Institut te ontwikkelen en uit te voeren. Een en ander is uitvoerbaar omdat het op dezelfde manier kan worden georganiseerd als dat bij Nederlands en Engels gebeurt.

In deze rubriek vindt u gegevens over de stand van zaken m.b.t. het examen-piloot-project dat de werkgroep Duits samen met een aantal scholen, MBO-serviceorganisaties en het Goethe-Institut heeft ontwikkeld. Om te beginnen enkele oudere maar nog steeds interessante documenten:

Wilt u zien hoe de vlag er bij uw leerlingen voor staat? Dan kunt u desgewenst een Einstufungstest van het Goethe-Institut inzetten; u vindt de documenten hier: Einstufungstest – Einstufungsgespräch + Beurteilungsraster Sprechen – Antwortbogen und Korrekturschablone – Ergebnis und Kursstufenempfehlung.

Interessant is ook de Pruefungsordnung_2016 die het internationale Goethe-Institut hanteert voor zijn ERK-toetsen. Al wat ouder maar ook interessant zijn de Durchfuehrungsbestimmungen B1 van het Goethe-Institut. De kern ervan zal ook van toepassing voor c.q. overeenstemmen met de examenvoorschriften binnen de ROC’s.

Bij de examens Duits voor MBO-leerlingen zullen de onderdelen Lesen en Hören online worden afgenomen en gescoord. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de betreffende onderdelen in het pakket van de nieuwe Goethe-Test Pro. Meer info daarover is te vinden op https://www.goethe.de/de/spr/kup/prf/prf/bul.html. Kijk alvast eens rond!

 

Pilot in mei 2017

In mei 2017 werd deze examensystematiek met een beperkte groep van 120 MBO-studenten beproefd. Aan deze proef namen vijf ROC’s deel. ROC Nijmegen, Rijn IJssel, Aventus , Alfa College en Koning Willem 1 College.

In deze pilotfase was de taakverdeling tussen de deelnemende ROC’s en het Goethe-Institut als volgt: De Zentralstelle van het Goethe-Institut in München werkt mee aan de ontwikkeling en de validering van de exameninstrumenten die in de pilot worden beproefd. De uitvoering was in handen van gekwalificeerde docenten van de deelnemende ROC’s. De monitoring gebeurde door het Goethe-Institut Amsterdam en door de werkgroep Duits in de beroepscontext.

 Ambities in 2018 en 2019: Naar een dekkend aanbod van examinering Duits in de Beroepscontext i.s.m. met het Goethe-Institut

De evaluatie en bijstelling van de pilot zal in de periode juni t/m september 2017 plaatsvinden. Vanaf januari 2018 zal examinering met de beproefde exameninstrumenten plaats vinden. De uitvoering is dan in handen van de deelnemende scholen. Het toezicht vindt plaats door de Stichting in samenwerking met het Goethe-Institut Amsterdam. Ons streven is, dat we vanaf 2019 minstens 5.000 studenten per jaar aan het examen kunnen laten deelnemen.

Grote belangstelling vanuit de scholen.

In januari 2017 werden alle ROC’s in Nederland uitgenodigd om zich bij dit initiatief aan te sluiten. Op dit moment (mei 2017) hebben zich 13 ROC’s aangemeld: ROC Nijmegen, Rijn IJssel, Deltion, ROC van Twente, Alfa College, Noorderpoort College, Friesland College, Aventus, Summa College, Nova College, Koning Willem 1 College, Graafschap College en Landstede.

 Wat wordt van deelnemende ROC’s verwacht?

De samenwerking is niet vrijblijvend. Een ROC of een sector van een ROC kan meedoen aan de certificering volgens de Goethe-systematiek. Daartoe worden afspraken gemaakt met CvB of sectordirecteur en met de examencommissie. Deze afspraken houden in:

  • Er worden voldoende docenten getraind in de assessorentraining die zal worden ontwikkeld.
  • De examencommissie neemt het examenprotocol en -reglement over zoals dit in samenwerking met het Goethe-Institut is opgesteld. Dit houdt ook in dat aan alle randvoorwaarden is voldaan voor het afnemen van de examens. Dat zal nauwelijks problemen opleveren: de regelgeving, vormgeving en procedures zijn als regel al behoorlijk conform deze randvoorwaarden.
  • De examencommissie ziet er op toe dat de steekproefsgewijze kwaliteitscontrole door de Stichting Duits in de beroepscontext kan plaatsvinden
  • Er wordt afgesproken welke opleidingen aan de examinering deelnemen en om welke aantallen kandidaten het gaat.

Ondersteuning en begeleiding

De Stichting Duits in de Beroepscontext zal vanaf september 2017 scholen begeleiding bieden bij de organisatie en uitvoering van de examens. Vanaf de herfst van 2017 zullen voor de deelnemende scholen regelmatige info-bijeenkomsten worden georganiseerd. Tevens wordt dan een assessorentraining aangeboden voor alle betrokken docenten Duits.

Stichting Duits in de beroepscontext

De hier beschreven initiatieven werden ondernomen door een initiatiefgroep van docenten en managers van de ROC’s die deelnemen aan het netwerk van de Ler(n)ende Euregio. Het management van de Ler(n)ende Euregio voerde tot nu toe de regie. De ontwikkelingen zijn in 2017 in een versnelling geraakt. In de zomer zal dan ook een stichting worden opgericht: Duits in de beroepscontext. In bestuur en beleidsadviesraad zullen het Goethe Institut Amsterdam en een vertegenwoordiging van de ROC’s deel nemen. Deze rechtspersoon zal verplichtingen aangaan met de Zentralstelle van het Goethe Institut in München, het Goethe Institut Amsterdam en met de deelnemende ROC’s. Op deze wijze kan de kwaliteit van de examens worden gegarandeerd: de Zentralstelle in München kan er daardoor op vertrouwen dat de stichting de reputatie van het internationale Goethe Siegel hoog houdt.

De kosten van het examen: een nieuwe uitdaging

Sinds 2012 is er veel bereikt. Het onderwijs in de Duitse taal en cultuur binnen het MBO krijgt weer de prominente plaats die het verdient. Er moesten vele hindernissen worden overwonnen. Nu staan we voor de volgende uitdaging. We willen garanderen dat het Goethe-examen in de komende jaren binnen bereik komt van een grote groep aankomende vakmensen. Op de korte termijn spelen de kosten daarbij een rol. Naar het zich nu laat aanzien zullen de kosten per examen rond de 60 euro bedragen. Deze kosten vormen voor veel ROC’s op dit moment een probleem. De ROC’s zijn op dit moment immers niet gewend om voor examens geld te betalen. Dat gaat de komende jaren sterk veranderen. De overheid wil bereiken dat de ROC’s niet langer zelf hun examens produceren én afnemen. In de komende twee jaar zullen de scholen er aan moeten wennen dat ze voor examens betalen. Voor de eerstkomende jaren willen we de kosten per examen beperken tot 25 euro per kandidaat. We willen daarmee voorkomen dat de scholen de kosten gaan doorbelasten aan de kandidaten. Aan de stichting zal daartoe een fonds worden gekoppeld waarover in het komende half jaar meer duidelijkheid komt.

Vervolgconferentie “Duits in de beroepscontext”

Eind 2015 vond in Den Bosch op het Koning Willem I College een drukbezochte conferentie plaats over alle ontwikkelingen en plannen. De bedoeling is eind 2017 of begin 2018 een vervolg hierop te organiseren. Een datum is nog niet bekend, maar kijk regelmatig op onze website, dan bent u er op tijd bij!